Wat is een pakol?
Een pakol, ook pakul of pakool, is een ronde wollen muts uit Afghanistan en het noorden van Pakistan. Hij heeft een platte bovenkant en een dikke rand die naar boven is opgerold. In het Nederlands heet hij vaak Afghaanse muts. Pakol is de naam die mensen in die streek zelf voor de muts gebruiken.
Hoe wordt een pakol gemaakt?
Van oudsher van wol, vaak gevilt. Bij vilten wordt de wol met water en wrijven samengeperst tot een dichte stof die de wind tegenhoudt. De muts bestaat uit een platte, ronde bovenkant met daaronder een koker van stof. Die koker rol je een paar keer naar boven op, en zo ontstaat de dikke rand. In de bergdorpen wordt hij nog vaak met de hand gemaakt.
Waarom die opgerolde rand?
De rand bestaat uit een paar lagen wol boven op elkaar. Daardoor is de muts het warmst rond je voorhoofd en je oren, precies waar je de kou voelt. Wordt het echt koud, dan rollen mannen de rand een stuk af, zodat hij lager over hun oren valt. De rand geeft de muts ook zijn vorm: hoe strakker je rolt, hoe lager en steviger hij staat.
De juiste maat
Meet de omtrek van je hoofd met een zacht meetlint, net boven je wenkbrauwen en over de bovenkant van je oren. Vergelijk dat getal met de maat bij het model. Is de muts te groot, dan zakt hij over je ogen. Is hij te klein, dan staat hij boven op je hoofd en drukt de rand. Wol geeft een klein beetje mee.
Een pakol verzorgen
Vaak is luchten genoeg. Borstel stof en pluisjes weg met een zachte kledingborstel en dep een vlekje met koud water. Een gevilte muts hoort niet in de wasmachine, want vilt krimpt. Moet hij toch drogen, zet hem dan over een kom of bal, zodat hij zijn ronde vorm houdt. Bij elk model staat de stof en hoe je hem wast.
De kleuren
Van oudsher heeft een pakol de kleur van de wol zelf: ecru, beige, camel, bruin, grijs of bijna zwart. Felle kleuren zie je weinig. Een lichte pakol valt op bij een donkere jas, een donkere past bij bijna alles.
Voor koude dagen: mutsen van wolmix.
Vragen en antwoorden
Hoe spreek je pakol uit?
Ongeveer als pa-kool. Daarom zie je hem ook geschreven als pakool of pakul. Het blijft dezelfde muts. Welke spelling je ook gebruikt, in Nederlandse winkels vind je hem meestal ook onder de naam Afghaanse muts.
Kun je een pakol in de zomer dragen?
Een pakol van wol is gemaakt voor koude dagen en houdt je hoofd warm. In de zomer wordt hij al snel te warm. Voor warme dagen kies je liever een lichte kufi van katoen, en bewaar je de pakol tot het najaar.
Waarom heet het een Afghaanse muts?
Omdat de pakol in Nederland vooral bekend is uit Afghanistan, waar veel mannen hem dragen. Hij hoort ook bij het noorden van Pakistan. In winkels zie je beide namen naast elkaar: pakol voor wie het woord kent, Afghaanse muts voor wie de vorm zoekt.
Wordt een pakol zachter na het dragen?
Meestal wel. Nieuwe wol voelt vaak wat stug en de rand staat nog strak opgerold. Na een paar keer dragen vormt de muts zich naar je hoofd en wordt de wol soepeler. Rol de rand eens af en weer op, dan gaat het sneller.